CT - Brabant Plant - November 2026 - Seedlings - Netherlands - Grower Story.jpg

Een sterke jonge plant begint met een begrip van het klimaat

Hoe zorg je ervoor dat een jonge plant zich optimaal ontwikkelt? En hoe houd je daarbij rekening met steeds meer verschillende rassen, veranderende teeltomstandigheden en de noodzaak om energie te besparen? Bij Brabant Plant in Haarsteeg zoekt onderzoeker Marvin Verkuijlen dagelijks naar de antwoorden op deze vraagstukken. Met onderzoek, data en een flinke dosis nieuwsgierigheid werkt hij aan een steeds nauwkeurigere klimaatstrategie. Want juist in de opkweek kan een kleine aanpassing grote gevolgen hebben voor de plant.

Onderzoek dat de praktijk verder helpt

Sinds eind 2018 houdt Marvin zich bij Brabant Plant bezig met onderzoek en teeltoptimalisatie. Zijn opdracht: meer structuur brengen in de kennisontwikkeling en onderzoeken hoe het bedrijf de opkweek verder kan verbeteren. “Onderzoek is nooit het doel op zich”, vertelt Marvin. “Alles wat we leren, willen we vertalen naar praktische kennis. Voor onze collega's, voor onze klanten en uiteindelijk om de plant beter te laten groeien. Dat is voor mij de betekenis van ons motto We share growing.”

De opkweek is volgens hem een bijzonder interessant onderzoeksgebied. Brabant Plant werkt met veel verschillende gewassen en rassen, die ieder anders reageren op hun omgeving. Bovendien is de beschikbare tijd beperkt. Binnen enkele weken, soms zelfs dagen, moet een jonge plant een bepaalde ontwikkelingsfase hebben bereikt.

“Wij werken met een strak teeltschema. Op een bepaald moment moet een plant klaar zijn voor de volgende stap. Als je iets verandert aan de teeltstrategie, mag dat niet zomaar de hele planning verschuiven. Dat maakt innoveren extra uitdagend.”

Van losse gegevens naar inzicht in de plant

Een belangrijke ontwikkeling binnen Brabant Plant is het steeds beter benutten van teeltdata. Marvin begon jaren geleden met het verbinden van gegevens die voorheen grotendeels los van elkaar stonden: de planning, de teelthandelingen en de klimaatomstandigheden. “Je wilt weten welke plant waar heeft gestaan, welke omstandigheden hij heeft gehad en hoe hij zich vervolgens heeft ontwikkeld. Door die informatie samen te brengen, kun je patronen herkennen die anders verborgen blijven.” Dat is belangrijk, omdat de verschillen tussen rassen steeds groter worden. Zelfs binnen één gewas kunnen planten heel anders reageren op dezelfde temperatuur, lichtintensiteit of luchtvochtigheid.

Met aanvullende sensoren brengt Marvin ook de omstandigheden direct rondom de plant in beeld. Denk aan plant- en worteltemperatuur en het vochtgehalte van het substraat. Zo ontstaat steeds meer inzicht in de relatie tussen het ingestelde kasklimaat en wat de plant daadwerkelijk ervaart. “Als een ras moeilijk groeit, wil ik begrijpen waarom. Vaak zit het antwoord ergens in de combinatie van omstandigheden en teelthandelingen. Het is een enorme puzzel, maar juist dat maakt het zo interessant.”

CT - Brabant Plant - November 2026 - Seedlings - Netherlands.JPG

De overstap naar LED veranderde meer dan alleen het licht

Eén van de belangrijkste innovatietrajecten bij Brabant Plant, waaraan Marvin heeft gewerkt, is de overstap van SON-T-belichting naar dynamische LED-belichting. LED biedt nieuwe mogelijkheden om lichtintensiteit en lichtspectrum af te stemmen op de plant. Maar de overstap heeft ook grote gevolgen voor de warmtebalans in de kas, evenals de circulatiestromen in de kas. Warmte stijgt immers op.

 “Bij SON-T kreeg de plant naast licht ook veel stralingswarmte. Die warmte zorgde voor een bepaalde zekerheid in het microklimaat rondom de plant. Met LED valt een groot deel daarvan weg. Je moet dus niet alleen opnieuw naar je lichtstrategie kijken, maar naar je volledige klimaatstrategie.” Dat geldt extra sterk in de opkweek. Jonge planten hebben relatief weinig bladoppervlak. Daardoor speelt niet alleen de temperatuur van de kaslucht een rol, maar ook de temperatuur van bijvoorbeeld de directe omgeving van de plant en de vloer.

De juiste balans tussen plantkwaliteit en energie

Voor Marvin draait een goede klimaatstrategie om het voortdurend afwegen van verschillende belangen. Energiegebruik is daarbij een belangrijke factor, maar mag niet los worden gezien van plantkwaliteit. Dat wordt bijvoorbeeld zichtbaar bij de belichtingsstrategie. Om energiekosten te beperken, kan het aantrekkelijk zijn om de belichting over meer uren te spreiden, ook tijdens de nacht. Maar wat financieel gunstig lijkt, hoeft voor de plant niet de beste keuze te zijn.

“Je moet jezelf steeds afvragen hoeveel uren je de plant werkelijk in de gewenste balans brengt. Als een plant te lang onder minder gunstige omstandigheden staat, kan hij zich daaraan aanpassen. Terwijl je juist wilt dat hij actief blijft en zich goed ontwikkelt.” Volgens Marvin vraagt dit om een bredere blik op klimaatsturing. Licht, temperatuur, vocht, verdamping en energiegebruik beïnvloeden elkaar voortdurend. Een aanpassing op één onderdeel werkt door in de rest van het systeem.

“Energiekosten zijn natuurlijk ontzettend belangrijk. Maar als je daarop stuurt, moet je ook blijven kijken wat dat betekent voor de plantkwaliteit. Uiteindelijk moet je die twee bij elkaar brengen.”

Samen blijven zoeken naar de beste aanpak

De toenemende complexiteit maakt onderzoek volgens Marvin steeds belangrijker. Telers moeten tegelijkertijd verduurzamen, nieuwe technieken toepassen en de kwaliteit van hun planten bewaken. Dat vraagt om kennis, tijd en samenwerking. Ook klimaatoplossingen, zoals de klimaatschermen van Svensson, maken deel uit van die bredere afweging. Niet als losstaand product, maar als onderdeel van de omstandigheden waarin een plant zich optimaal kan ontwikkelen.

Voor Marvin ligt de uitdaging vooral in het steeds nauwkeuriger afstemmen van die omstandigheden op de behoeften van verschillende rassen. Daarbij gaat het niet altijd om het maximaal haalbare resultaat voor één plant, maar om een betrouwbare aanpak die werkt voor de grote diversiteit aan planten binnen de opkweek. “Je kunt niet voor ieder ras afzonderlijk de perfecte omstandigheden creëren. Daarom zoeken we voortdurend naar de juiste balans. Wat werkt voor de verschillende planten, wat is praktisch uitvoerbaar en hoe kunnen we daarin blijven verbeteren?”

Zo groeit bij Brabant Plant niet alleen de jonge plant, maar ook de kennis die nodig is om die plant de best mogelijke start te geven.