Uitgelicht: De Zuidplas

Het erf van de Zuidplas in Moerkapelle staat vol met werkbusjes. Er wordt hard gewerkt aan de bouw van twee laaddocks en aan een nieuwe verwerkingslijn voor de gerbera’s. In week 48 moet alles draaien, vertelt Leen Weerheim, mede-eigenaar van kwekerij De Zuidplas, die samen met zijn broer Juriaan en met Rik Paul de directie vormt.

Stap vooruit in efficiëntie

Vanaf week 48 rijden onbemande trekkers de oogstkarren met grootbloemige gerbera’s uit de kas. Robots legen de karren en zagen de onderkanten van de stelen af. Vervolgens worden de bloemen in een buffer gezet, van waaruit de bestellingen kunnen worden genomen. „Dat is een stap vooruit in efficiëntie”, stelt Weerheim. „We hebben er zin in.” Tot nu toe gaan medewerkers met de pluklijsten soms twee of drie keer per dag hetzelfde pad in om te plukken. Straks kunnen ze in een keer pad voor pad plukken, waarna de bloemen naar de buffer gaan. Terwijl de bouw van de laaddocks en de verwerkings lijn nog volop bezig is, is de eerste 2,2 ha van de nieuwe kas al in productie. De kas staat achter de kas van de buurman, maar heeft een overlap van 20 m met de kas van de Zuidplas. Daar is een doorgang gemaakt zodat alle transport binnendoor kan plaatsvinden.

Groeiende vraag

De directie van de Zuidplas besloot om uit te breiden omdat de vraag naar grootbloemige gerbera’s groeit, terwijl het areaal afneemt. „We kwamen steeds vaker bloemen tekort”, vertelt Weerheim. „Met deze nieuwe faciliteiten behouden we onze positie binnen de top van de gerberamarkt. We willen hiermee het gat opvullen dat ontstaat door het krimpende areaal.” Twee jaar onderzocht de directie meerdere opties om te kunnen groeien, tot zich de mogelijkheid aandiende om het perceel van de buurman te kopen. Het perceel was onbebouwd, maar had al wel een glastuinbouwbestemming. Vorig jaar oktober was de koop geregeld. Daarna is in een sneltreinvaart het eerste deel van de nieuwe kas gebouwd. Half september gingen de palen de grond in voor het tweede deel van de kas, van 2,5 ha. „Daarin willen we volgend jaar in week 20 poten”, zegt Weerheim. De uitbreiding betekent dat de totale productie oppervlakte groeit naar 10,5 ha. Elders aan dezelfde weg heeft Zuidplas ook een productielocatie. De directie ziet de hoofdlocatie en de nieuwe kas als één locatie. Alles is aan elkaar gekoppeld, ook de energievoorziening, en alle transport kan binnendoor plaatsvinden.

Elektrisch kan nog niet

De bestaande kas was technisch al goed bij de tijd, onder andere met ledverlichting en met vocht onttrekking door DryGairs, omdat de gerbera slecht tegen vocht kan. „Bij full-led is ontvochtigen is heel belangrijk”, benadrukt Paul. De ondernemers willen in de nieuwe kas nog een stap verder gaan. Maar het is nog niet mogelijk om helemaal over te stappen op elektrisch. „Technisch kun je volledig elektrisch telen”, geeft Paul aan. „Maar die stroomsituatie...”, verzucht Weerheim. „Het kan nog wel tien jaar duren voordat we daar elektriciteit hebben.” Daarom zorgt een WKK voorlopig nog voor elektriciteit voor verlichting.

Drie klimaatschermen

Schermen zijn een essentieel onderdeel van een stabiel en optimaal kasklimaat. Daarom besteedde de directie van de Zuidplas er veel aandacht aan, in overleg met Svensson. Na enkele gesprekken besloot de directie een combinatie van schermen boven elkaar te installeren. Op het bovenste dradenbed ligt het verduisteringsscherm Obscura 10070 FR WB + BW met het klimaatscherm Harmony 1315 O FR. Dat klimaatscherm brengt diffuus licht naar een hoger niveau en creëert zacht licht dat meer delen van het gewas bereikt. Om de instraling te temperen en meer energie te besparen, hangt onder de twee bovenste schermen het transparante energiescherm Luxous 1147 FR. „We hebben nu twee energieschermen boven elkaar”, legt Paul uit. „In de winter kunnen we nu overdag maximaal energie besparen, terwijl Luxous slechts 11% van het zonlicht tegenhoudt. Wij hebben voor energiescherm Luxous gekozen omdat dit zo veel mogelijk licht doorlaat.''

Maximale flexibiliteit

Alle schermdoeken kunnen de hele dag heen en weer bewegen, zo vaak als nodig is voor een optimaal kasklimaat. „Het werkt heel flexibel”, vertelt Jeroen de Jonge van Peter Dekker Installaties (PDI). PDI maakte de scherminstallaties. „Alle combinaties zijn mogelijk om aan de vraag van de gerbera te voldoen.” Om dit mogelijk te maken was wel een ’hightech installatie’ nodig, legt De Jonge uit. Want de drie doeken zitten dicht op elkaar. Hoe dichter op elkaar, hoe groter de kans op storingen. Daarom zitten alle draaiende delen onder de onderste scherminstallatie, in plaats van ertussen. De installaties zijn bovendien voorzien van asbeveiligingen. Mocht er een keer een trekdraad breken, dan krijgt de motor direct een signaal om te stoppen. Dat voorkomt dat de motor het hele scherm kapottrekt. Dankzij de vele mogelijkheden die de scherminstallatie met de drie schermdoeken biedt, heeft de directie niet gekozen voor diffuus glas. Weerheim: „Diffuus glas geeft meer kans op vervuiling en kost wat licht in de winter. Wij hebben nu een hele mooie lichte kas met helder glas. Met deze doeken hebben we voldoende mogelijkheden om het licht continu te regelen.” Geen diffuus glas gaf een kostenbesparing. Bovendien is krijten verleden tijd. Paul: „Krijten kost geld en het kost energie, terwijl je nooit weet of het nodig is omdat het weer onvoorspelbaar is.” De gekozen combinatie van schermen zorgt voor een maximale energiebesparing en voor maximale f lexibiliteit om grootbloemige gerbera’s te telen met een optimale kwaliteit, geven de directieleden aan. Dat is een goede basis om de positie in de top van de gerberamarkt te kunnen behouden.