Sinds twee jaar stappen telers van tomaat, komkommer en paprika versneld over op een dubbel klimaatscherm, onder invloed van de structureel hogere gasprijs en fiscale stimulansen van de overheid. Telers kunnen kiezen uit verschillende opties: een dubbel energiescherm, een combinatie van een verduisteringsscherm en energiescherm of een klimaatscherm met een extra zomerscherm. De besparing kan oplopen tot 70 procent.

In de paprikateelt is een dubbel klimaatscherm al geruime tijd gemeengoed. Logisch, vanwege de hogere dag- en nachttemperaturen verdient een dubbel scherm zich in deze teelt het snelst terug. Een tweede voordeel is dat een dubbel scherm helpt om meer vocht vast te houden, wat zeker aan het begin van de teelt zorgt voor een beter groeiklimaat. “Dat voordeel is bij komkommer en tomaat minder groot, maar niet onbelangrijk. Aubergine is ook een snelle groeier met veel verdamping, waardoor de plant zelf ‘klimaat kan maken’. Tomaat wordt ook bij wat lagere temperaturen geteeld. Toch zie je ook bij die gewassen steeds meer belangstelling voor een dubbel beweegbaar scherm”, zegt klimaatadviseur Hugo Plaisier.

In de paprikateelt is een dubbel klimaatscherm al geruime tijd gemeengoed. Logisch, vanwege de hogere dag- en nachttemperaturen verdient een dubbel scherm zich in deze teelt het snelst terug. Een tweede voordeel is dat een dubbel scherm helpt om meer vocht vast te houden, wat zeker aan het begin van de teelt zorgt voor een beter groeiklimaat. “Dat voordeel is bij komkommer en tomaat minder groot, maar niet onbelangrijk. Aubergine is ook een snelle groeier met veel verdamping, waardoor de plant zelf ‘klimaat kan maken’. Tomaat wordt ook bij wat lagere temperaturen geteeld. Toch zie je ook bij die gewassen steeds meer belangstelling voor een dubbel beweegbaar scherm”, zegt klimaatadviseur Hugo Plaisier.

Folie eruit, energiescherm erin

Volgens Plaisier is het jaarlijkse vaste foliescherm op zijn retour in de paprikateelt. “De investering is relatief laag, maar het inbrengen en verwijderen daarvan is geen lolletje. Het is minder flexibel dan een beweegbaar scherm, en de vraag is altijd: wanneer haal je het weg? Als je denkt dat de kou terugkomt, laat je het langer liggen, maar als die wegblijft gaat het meer en meer in de weg zitten. Zeker bij zachte omstandigheden van 5 tot 10 graden Celsius en een zonnetje. Dan kun je wel gaten in de folie prikken om vocht af te voeren, maar dat kost ook arbeid. En na afloop zit je met een berg plastic afval. Vandaar dat steeds meer paprikatelers kiezen voor een tweede beweegbaar scherm.” In de praktijk kiezen die telers meestal voor twee transparante energieschermen, vervolgt Plaisier. “Een dubbel Luxous dus. Soms wordt als tweede scherm voor het diffuse Luxous 1547 D FR gekozen, alleen laat die 4 tot 6 procent minder licht door dan ons meest transparante energiescherm, Luxous 1147 FR.”

Compenseren van stralingswarmte In tomaat en komkommer zijn door de hoge stroomprijzen veel telers gestopt met belichten, of deden, als ze een hybride systeem hebben, alleen de LED-belichting aan. Sommige tuinders hebben om die reden hun Obscura lichtuitstootscherm aangevuld met een tweede transparante energiescherm. “Voor telers die gestopt zijn met SON-T of overgeschakeld zijn op LED is een tweede energiescherm vaak nodig om het wegvallen van de stralingswarmte te compenseren. LED geeft veel minder stralingswarmte dan SON-T, dat kun je met een tweede energiescherm opvangen. Ook zie je tomatentelers – net als bij paprika – een foliescherm vervangen door een tweede beweegbaar energiescherm. De telers die blijven belichten, of die optie willen behouden, kiezen dan voor de combinatie Luxous en Obscura. Bij komkommer zie je dezelfde ontwikkeling.”

Maximaal 70% energiebesparing

Het lichtuitstootscherm Obscura 9950 FR W is sinds kort verkrijgbaar in een tweede variant: Obscura 9970 FR A. “Die laatste variant is eerder dit jaar geïntroduceerd. Het nieuwe scherm bespaart zo’n 15 procent meer energie omdat het een volledig aluminium klimaatscherm is. In combinatie met een tweede Luxous scherm bedraagt de meerbesparing rond 8 procent. Met ENERGYPerfect, de combinatie van Luxous en Obscura, kun je door een slimme schermstrategie het meeste besparen. Met beide schermen gesloten is de totale besparing 70 procent. Maar niet iedereen kiest automatisch voor het best isolerende scherm, vervolgt de klimaatadviseur. “Bij een zwaar belichte tomatenteelt heb je te maken met veel warmte-input van je lampen, wat het gebruik van de schermen kan limiteren. Dat kan van invloed zijn op de keuze voor welke variant Obscura gekozen wordt.”

Er zijn ook telers die een Harmony zomerscherm als tweede scherm (naast een Obscura of Luxous) laten installeren. “Eén ervan is tomatenteler Looye in Burgerveen. Het is een diffuus scherm met een open structuur, dus het ademt lekker door. Het voordeel is dat je dit scherm in de zomer 100 procent kunt sluiten. Het zomerscherm kan ook worden gebruikt als extra energiescherm. Dat bespaart natuurlijk minder extra energie dan een tweede Luxous scherm, maar toch nog altijd ruim 5 procent.”

Subsidiemogelijkheden

Welke optie voor telers het meest rendabel is, kan Plaisier onderbouwen met een energiecalculatie. Deze calculatie houdt rekening met de specifieke omstandigheden van de teler. Ook zijn er diverse subsidiemogelijkheden. “Bijvoorbeeld via GMO. Dan moet je wel lid zijn van een telersvereniging die dat in het jaarplan gezet heeft. Verder gaat binnenkort, van 5 tot en met 20 oktober, de EG-subsidie voor een tweede scherm weer open. De subsidie bedraagt 20 procent op scherm en installatie, dus zeer interessant om hier gebruik van te maken.” Neem voor meer informatie contact op met Hugo Plaisier