Stelling: Duurzaam telen is voor iedere teler binnen handbereik.
Arjan: “Nee. Zeker niet voor iedereen binnen handbereik. Duurzame technieken stellen hoge eisen aan de bedrijfsvoering en installaties. Dat is niet voor iedereen even goed haalbaar.”
Hoever is de Nederlandse glastuinbouw in de energietransitie, in vergelijking met andere landen of sectoren?
Arjan: “Lastige vraag. Moeilijk om die vergelijking te maken. We hebben in de glastuinbouw de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan de hoeveelheid benodigde energie per product. Ook in waterverbruik en recirculatie zijn grote stappen gezet. Maar hoe zich dat verhoudt tot andere landen of sectoren, dat weet ik niet. Wat ik wel weet is dat de glastuinbouwsector absoluut niet conservatief is. Als je kijkt hoeveel de afgelopen jaren is veranderd. De sector beweegt mee en is vooruitstrevend in nieuwe ontwikkelingen en de adaptie van nieuwe technieken.”
Stelling: In 2040 teelt de gehele glastuinbouw CO2-neutraal. (ambitie van Glastuinbouw Nederland)
Arjan: “Een schitterende ambitie, dat vooropgesteld. Als ik kijk hoe het nu gaat, dan zal het niet meevallen. Energieprijzen stijgen en materialen (grondstoffen) worden duurder. De productprijzen moeten mee om rendabel te blijven. En dan is de vraag hoeveel geld telers overhouden om te investeren in duurzaamheid. Investeringen in de lange termijn, want kosten dalen vaak niet direct.”
“Maar dat de ambitie er ligt, dat is goed. We moeten met z’n allen een bepaalde kant op bewegen. Dus een doel voor ogen hebben is goed. Worden de externe omstandigheden (de markt en omgeving) gunstiger, dan kan het ook ineens hard gaan. We moeten dan ook zeker ons hoofd niet laten hangen, vind ik.”
Werkt de Nederlandse wet- en regelgeving bevorderend of juist belemmerend in de energietransitie van de glastuinbouw?
Arjan: “Een beetje van beide. Als je kijkt naar subsidieregelingen om dingen te doen, dan lopen stimuleringsmaatregelen vaak achter de feiten aan. Dat werkt vertragend. Aan de andere kant heb je doelen als ‘we moeten van het gas af’ nodig als aanjager om ergens te komen. Als een stip op de horizon die richting geeft. Dat is goed. Het zou alleen fijn zijn als er wat duidelijkere lijnen in het beleid komen om daar te komen. Beleid zekerheid. De huidige wet- en regelgeving is naar mijn mening veel te reactief. Ik pleit voor een beleid dat toewerkt naar een bepaalde visie, maar dat lijkt een uitzondering te worden. Er wordt meer waarde gehecht aan de waan van de dag. En dat werkt niet altijd, of eigenlijk vaak niet, in ons voordeel.”
Tot slot: De volgende keer gaan we in gesprek met Richard van der Sande, van Certhon. Wat zou jij hem willen vragen?
Arjan: “Hoe kan de Nederlandse tuinbouwsector met betrekking tot toelevering (bouw/ontwikkeling) relevant blijven op de internationale markt en hoe moet dat worden geborgd?”