Buiten warmte: energieschermen voor klimaatregeling
Volgens Shalin Khosla, specialist in kasgroenten bij het ministerie van Landbouw, Voedsel en Plattelandszaken van Ontario, heeft elke glazen kas en veel polykassen in Ontario al jarenlang minstens één energiescherm. In de afgelopen vijf jaar zijn meer telers op zoek gegaan naar het installeren van niet één, maar twee schermen in hun glazen kassen.
Het eerste is meestal een energiescherm dat ongeveer 25 tot 35 procent bespaart op warmte, terwijl het tweede meestal een gedeeltelijk energiescherm is dat meer fungeert als een schermdoek, waarmee nog eens 15 tot 20 procent aan energie wordt bespaard, legt hij uit. “Het betaalt zichzelf over het algemeen terug in drie tot vier jaar. De lichtere kunnen ook worden gebruikt voor het beschutten van het gewas.” Khosla merkt op dat nieuwe schermen duurzamer zijn en betere prestaties leveren op het gebied van energiebesparing en lichttransmissie. Sommige bieden extra functies zoals het gemak van reiniging, waardoor de transmissie van vocht en het voorkomen van druppelend water mogelijk wordt gemaakt.
In BC merkt Laura Bryce, een instructeur aan de Kwantlen Polytechnische Universiteit in Langley en een voormalige groenteteler bij een BC Village Farms-operatie, op dat energieschermen standaard zijn in elke nieuwbouw. Ze voegt eraan toe dat er ook voordelen zijn aan het aanpassen van oudere kassen met schermen, met name operaties met gewassen van hogere waarde zoals sommige snijbloemen of groenten en cannabis. Twee schermen zijn gebruikelijk in sierteeltoperaties waarbij zowel fotoperiodische controle als schaduw vereist is. Omdat paprika's gevoeliger zijn voor zonneschade dan andere groentegewassen, worden ook voor paprikateelt vaak twee schermen gebruikt, legt ze uit, en ze profiteren van de thermische warmteretentie-eigenschappen van de stof bij koelere temperaturen.
Gene Ingratta, eigenaar van Allegro Acres in Kingsville, Ont., gebruikt sinds 2012 twee sets energieschermen in de 12 hectare glazen kassen die hij bouwde – dit jaar voor het kweken van paprika's en de afgelopen zeven jaar voor tomaten. Hij koos ervoor om twee schermen te installeren om warmte te besparen omdat de aardgasprijzen destijds erg hoog waren. In samenwerking met Svensson koos Ingratta voor een 'Harmony' schermdoek voor meer schaduwvermogen, gecombineerd met de transparante 'Luxous 1243' voor zijn tweede scherm (voorheen 'SLS10' genoemd).
Ingratta zegt dat zijn ervaring met de schermen "altijd geweldig is geweest, maar je elk jaar wat meer leert over vochtregeling en het openen en sluiten om schade aan het gewas en de kas te voorkomen." Toen hij zijn glashuisgewas van tomaten naar paprika's veranderde in januari 2019, ontdekte hij dat de schermen in de eerste twee maanden van het jaar meer nodig waren voor lichtverspreiding, omdat paprika's gevoeliger zijn voor licht dan tomaten en langzamer groeien.
Omdat zijn SLS10-schermen tekenen van slijtage beginnen te vertonen, met vuilophoping en leeftijd die beginnen de lichttransmissie te beperken, is Ingratta van plan om ze binnenkort te vervangen door een set Luxous 1147 FR. Hij zegt dat deze schermen een goede lichttransmissie hebben, evenals een verbeterde vocht permeabiliteit. Ze bieden ook een energiebesparing van 47 procent vergeleken met het niet installeren van schermen, legt Ingratta uit. Met verschillende manieren waarop ze kunnen worden gebruikt, biedt dit model hem de meeste flexibiliteit voor de weersomstandigheden in Kingsville. Op koudere dagen kunnen de schermdoeken verlengd blijven, maar toch binnenkomend licht toelaten zonder warmte te verliezen. Op een vrij warme lentedag kunnen de schermen lichte schaduw bieden zonder de starheid van witkalk. Bovendien zorgen de schermen voor een gelijkmatigere vochtregeling in de kas.
Onderzoek in Nederland
De energiebesparing die door een bepaald set gordijnen wordt geboden, wordt bepaald door een aantal eigenschappen. Volgens Esteban Baeza, een onderzoeker in de Kas Technologie Groep van Wageningen University & Research (WUR) in Nederland, omvatten deze eigenschappen de transmissie en absorptie van thermische uitstraling, evenals aerodynamische eigenschappen (voornamelijk luchtdoorlaatbaarheid), die zowel de hoeveelheid warmte die door convectie door het scherm verloren gaat, als de hoeveelheid vocht die het kan transporteren door convectie, lichtverspreiding en direct transport beïnvloeden.
Baeza en zijn collega's hebben gestandaardiseerde protocollen ontwikkeld om deze fysieke eigenschappen te meten en ook om hun potentiële energiebesparing te schatten. Ze gebruikten monsters van energiebesparende schermen ontvangen van verschillende bedrijven en vonden zeer uiteenlopende waarden voor de gemeten eigenschappen, wat leidde tot verschillende potentiële waardes voor energiebesparing. Schermen met lage emissiviteit boden de grootste energiebesparing. Baeza voegt eraan toe dat "de schermen met de hoogste energiebesparing ook de schermen zijn met lagere vochttransport, wat tot gevolg heeft dat de luchtvochtigheid onder het scherm (waarschijnlijk) te hoog wordt. In dergelijke situaties openen telers openingen in het scherm om het vochttransport naar het bovenste compartiment boven het scherm te verbeteren, of gebruiken ze andere soorten ontvochtigingssystemen."
Het is echter belangrijk op te merken dat condensatie op de schermen, die in de winter kan optreden wanneer slechts één energiescherm wordt gebruikt, de fysieke eigenschappen van het scherm kan veranderen - maar hij en zijn collega's weten niet zeker in hoeverre. "Daarom passen we nu de meetprotocollen aan... en indien nodig zullen er correcties worden aangebracht aan de simulatiemodellen om de prestaties van het scherm nauwkeuriger te simuleren tussen volledig droog en volledig natte stadia," zegt hij.
Voorlopig is er geen set norm die bedrijven moeten volgen om objectieve waarden van de relevante fysieke eigenschappen van schermen te leveren, zodat klanten schermmodellen kunnen vergelijken met gestandaardiseerde metingen van hun fysieke eigenschappen.
Beste praktijken
Net als bij de