Gepubliceerd 4-9-2017

Schermen voor een beter groeiklimaat én minimale energiekosten.

In paprika leidde vorig jaar een proef met dubbele schermen tot een verrassend positief resultaat. Door hun hoge lichtdoorlatendheid en goede vochttransport kunnen ze beide heel lang dicht blijven liggen. Dat komt de kwaliteit en productie ten goede. Niet gek dus dat diverse paprikatelers op basis hiervan investeren in een dubbel scherm, zoals Kwekerij de Wieringermeer.

Pepper-grower-Loius-Andijk.jpg

Op het Improvement Centre in Bleiswijk werd in 2016 in paprika een proef uitgevoerd met dubbele energieschermen van Svensson. Het bovenste scherm, de Luxous 1547 D FR, een transparant energiedoek met lichtdiffuserende eigenschappen en het onderste scherm, het nieuw ontwikkelde Luxous 1147 FR. De noviteit van het hoogtransparante en glasheldere Luxous 1147 FR is de 2% extra lichtdoorlatendheid.

"Luxous 1147 FR en 1547 D FR - de ideale combi"

De schermen kunnen dankzij hun grote lichtdoorlatendheid lang dicht blijven, waardoor maximaal energie wordt bespaard terwijl er een goed groeiklimaat ontstaat. Door zijn lichtdiffuserende eigenschappen kan de Luxous 1547 D FR in de zomer op tropische dagen de pieken in straling wegschermen. 

Hogere vruchttemperatuur

Het doel van de proef was om maximaal energie te besparen en daarbij te telen volgens de principes van Het Nieuwe Telen. Veel uren schermen leidt tot een goed groeiklimaat. ’s Nachts beperkt het de uitstraling, met daardoor een hogere vruchttemperatuur. Een teveel aan vocht wordt via het gesloten scherm afgevoerd.

Door de extra lichtdoorlatendheid konden de schermen overdag nog langer dicht blijven dan gepland. “In december en januari heb je al weinig licht. Met goed lichtdoorlatende schermen neem je dan relatief weinig licht weg. Na die periode zijn er met Luxous 1147 FR nog heel veel schermuren gemaakt. Dat bleek heel goed te gaan”, vertelt Paul Arkesteijn van Svensson. “Schermdoek kierinstellingen zijn niet gemaakt. Hierdoor heb je een meer homogeen kasklimaat, waardoor je een hogere luchtvochtigheid kunt aanhouden”. 

Luxous-1147-FR-Pepper.jpg
De paprika voelt zich prima bij de vele schermuren, met een uitstekende productie en kwaliteit.

Met beide schermen werd een recordaantal schermuren bereikt, en werden de energiedoelen ruimschoots gehaald. Ondanks dat er heel veel werd geschermd, was de kwaliteit perfect; tot verrassing van de begeleidende tuinders. Door te schermen tegen uitstraling fluctueert de temperatuur van de vruchten veel minder en zijn ze minder vatbaar voor krimpscheurtjes en ziekten. Pas in de laatste weken van de teelt werden enkele vruchten gevonden met binnenrot. De productie was bovengemiddeld. Normaal gesproken stopt rond half maart de inzet van dubbele schermen. Echter, in de proef bleven beide schermen ’s nachts voor 80% dicht, dus weinig energiebesparing maar het voorkomt wel uitstraling.

‘Meer knoppen om aan te draaien ’

Eind 2016 breidde Kwekerij de Wieringermeer uit met een kas van 10 ha; niet bij het bedrijf in Middenmeer, maar op een nieuwe locatie: in het gebied Het Grootslag aan de Nieuwe Dijk in Andijk. Voor het schermen viel hier de keuze op een dubbel Luxous-scherm: een combinatie van het nieuwe, extra heldere, Luxous 1147 FR en het Luxous 1347 FR. 

Luxous-1147-FR-Pepper-Special.jpg
Onder Luxous 1147 FR ontstaat een goed groeiklimaat, terwijl maximaal energie wordt bespaard.

Als je nieuw bouwt, ontkom je niet aan twee beweegbare schermen. Bij iedere kuub gas die je in de teelt stopt, moet je je afvragen of dat nou wel nodig is”, zegt Daaf Steentjes, teeltverantwoordelijke voor de beide locaties in Noord-Holland. Hij kan nu goed vergelijken, want op de vestiging in Middenmeer ligt één beweegbaar scherm met een vast folie in de eerste teeltfase. 

Luxous-1147-FR-Pepper-screen.jpg

Wat hem erg aanspreekt, is dat hij met de twee beweegbare schermen alle tools in handen heeft om een goed klimaat te realiseren.

“Met twee beweegbare schermen heb je ‘meer knoppen om aan te draaien’. Voor een groot teeltbedrijf als het onze is dat van groot belang. Teeltspecialisten die alles in de gaten kunnen houden worden schaars, en je kunt niet zoals vroeger overal in het bedrijf zijn om op het scherpst van de snede het klimaat te sturen. Om dat toch te bereiken heb je nu hulpmiddelen nodig die zorgen dat alles in het teken staat van een zekere en maximale productie.” Met de twee Luxous-schermen kun je netto meer schermen dan met een vast folie plus een scherm, ervaart Daaf. “Dat gevoel van telen onder een dichte folie moet je niet na willen bootsen. Onder de twee schermen loopt de RV minder hoog op.
Soms stook je dan wat meer, want bij een wat lagere RV verdampt het gewas wat meer, en dat kost energie. Maar dat compenseer je weer door meer schermuren te maken.” Iets wat algemeen-bedrijfsleider Louis van den Berg alleen maar kan onderschrijven. Wat daarbij zeker helpt, is de zeer hoge helderheid van het scherm, vooral van de Luxous 1147 FR: “Je ziet ieder roetje van het kasdek door het scherm heen.” 

Sturen op buisvraag

Mooi aan de twee beweegbare schermen vindt Daaf ook dat ze op buisvraag worden aangestuurd. Geen scherm, 1 scherm of 2 schermen: ze sluiten afhankelijk van de buisvraag. “Dat geeft een mooi, rustig verloop in de klimaataansturing zonder onnodige ‘ups-and-downs’.” Wat dat de teelt gaat brengen, moet hij nog ervaren, maar hij heeft er alle vertrouwen in. “Je kunt er pieken en dalen prima mee afvlakken. En zelfs in de zomer kun je dankzij de twee schermen allerlei acties ondernemen waar het gewas wel bij vaart, zoals een teveel aan zon wegschermen. Je kunt uitstekend inspelen op allerlei weersextremen. Ik moet het nog ervaren, maar ik weet zeker dat ik het hele jaar door beter af ben mét dan zonder.” •

Op de hoogte blijven