Gepubliceerd 7-12-2016

Maximale energiebesparing in winter

Vanaf 1 januari 2017 moeten schermdoeken brandvertragend zijn. Stolk Brothers in Bergschenhoek koos voor nieuwe Svensson schermen waarmee ze de winter met vertrouwen tegemoet zien. “We gaan voor de maximale energiebesparing.”

Bij Stolk Brothers staat het op duurzame wijze kweken van topkwaliteit potanthurium hoog in het vaandel. Daarnaast streven ze ernaar een uniek assortiment aan te bieden. De broers Pieter en David Stolk zijn dan ook constant op zoek naar nog betere en mooiere rassen. En ze doen er alles aan hun anthuriums zo milieuvriendelijk en duurzaam mogelijk te kweken. Trips - een belangrijke plaag in anthurium - bestrijden ze volledig biologisch. Ze zijn ook kritisch op het energiegebruik. Hun jongste investering in energiebesparing is het vernieuwen van een dubbele scherminstallatie; aangelegd door Holland Scherming, hun vaste installateur.

Wikken en wegen

Het bedrijf van Stolk Brothers van 5,7 ha bestaat uit een afdeling van 2,3 ha en vier gelijke kleinere afdelingen. In 2013 werd in de grootste afdeling het dubbele schermdoek vernieuwd, en dit jaar waren twee van de kleinere aan de beurt, waarvan een afdeling mét en de ander zonder belichting.  
Eigenlijk had het bovendoek nog wel wat jaartjes meegekund, vertelt Pieter Stolk. Hij is verantwoordelijk voor de teelt, terwijl zijn broer zich vooral richt op marketing en verkoop.  “Maar ingaande volgend jaar moeten schermdoeken brand­vertragend (Flame Retardent) zijn. Zijn jouw doeken dat niet, dan moet er een Elektrakeuring Schermdoek worden uitgevoerd. Dat is ook een hele onder­neming. Dus kozen we voor vervanging. Bovendien houden deze nieuwe schermen de warmte nog weer beter binnen: laat die winter maar komen.” Na lang wikken en wegen kozen de broers voor weer dezelfde doeken, maar nu dus in de vlam­vertragende uitvoering. Het onderste is het transparante energie­doek Luxous 1547 D FR met diffuus licht doorlatende bandjes.  Het bovenste is een gesloten scherm­doek Tempa 6965 FR, met aluminium bandjes, gericht op het zoveel mogelijk besparen van energie. 

“Met dit aluminium schermdoek is het in de zomer wel lastiger om een goed klimaat te realiseren. Dan zou je beter voor een iets luchtiger doek kunnen kiezen. Maar dat gaat in de winter ten koste van de energiebesparing”, aldus Stolk. Daarom kozen ze weer voor een dicht doek, ook al is de gasprijs nu een stuk lager. “Misschien als je goed rekent, zou het financieel interessanter zijn een voordeliger en meer open bovendoek te nemen, maar we gaan voor de maximale energiebesparing. We willen duurzaam telen en we hebben geen zin om daarin een stap terug te doen.” Het dichte bovenste doek schermt bovendien een deel van de licht­uitstoot weg (conform voorschriften afscherming assimilatie­belichting) en ook dat past in hun streven zo milieuvriendelijk mogelijk te telen. 

Stolk-brothers-2016-web-626.jpg

Energiebesparing
Het onderste doek geeft – vergeleken met geen scherm - een energiebesparing van 47%, en het bovenste van 65%. Als beide doeken dicht liggen laat het onderste dus 53% energie door en daarop wordt door het bovenste doek nog eens 65% bespaard. De isolerende luchtlaag tussen beide doeken creëert nog eens een extra isolerende waarde. Voor energie­besparing gaat het onderste doek als eerste dicht. ’s Avonds volgt dan het bovenste doek, voor extra besparing. Ook bij het weg­schermen van zon sluit het onderste doek als eerste. Is de zon heel scherp, dan sluit ook het bovenste doek, maar dan wel met kieren. “Dat doek weerkaatst het licht waardoor het koeler blijft. Gecombineerd met een vocht­installatie kunnen we de afdeling netjes op temperatuur houden.” Wordt het echt heel scherp zonnig weer dan krijten de broers ook nog het dek, en blijft het bovenscherm 70% dicht. “Zo overleven we die twee weken per jaar dat het in de zomer extra heet is wel, en in de winter hoeven we dankzij dat doek minder te stoken. We hebben dus vooral gekozen voor energiebesparing in de winter.”

Kouval
Een kas staat naar beide kopgevels onder schot. Lucht zal daardoor naar de uiteinden van de kas zakken en daar naar beneden vallen. Om die kouval te voor­komen construeerde Holland Scherming aan kop- en zijgevels een energie-afdichting: een schuin­liggende strook van transparant scherm­doek dat langs het glas en in de kas is vastgemaakt aan staal­kabels. “Bij de aanleg daarvan kom je allerlei obstakels tegen, zoals kolommen”, zegt Barry Roessen van Holland Scherming. “Daar knippen we het doek in en maken het helemaal passend.” Aan het doek langs de zijgevels is een slijtwerende strook genaaid, zodat het doek niet slijt waar het over de schuinliggende strook heen wordt getrokken. 
De schermen hebben nieuwe draad­geleiders. “Voorheen waren dat aluminium beugeltjes, maar daar kon de draad op slijten. Nu zijn dat ‘droppies’: zwarte blokjes waar de er doorheengaande draad niet in schuurt. Dat verlaagt de kans op draadbreuk. Dat blijkt ook wel, want waar ze drie jaar geleden zijn gemonteerd is nog geen enkele draad gebroken.” Gelijktijdig met de schermen wordt ook het rolgevelscherm vernieuwd met een 100% lichtdicht doek. “Dat doek is veel dikker, om goed te isoleren. In de ochtendzon heb je dan wel een schaduwstrook, maar de zon staat al snel hoger en heb je er toch weinig verlies door.”

Anthurium houdt van een warme en vochtige omgeving met niet teveel zon. “Daarom hebben we voor dat onderscherm gekozen met bandjes die het licht diffuus doorlaten. Diffuus licht verspreidt zich het beste. Zouden we nog eens nieuw bouwen dan overwegen we zeker diffuus glas in het dek.” 
In 2014 bracht Stolk diffuse coating aan op het dek, maar dat bleek niet rendabel. “Ik kon het niet terugrekenen in de kwaliteit en opbrengst. Het gaat vooral om het voorjaar, wanneer de plant nog niet gewend is aan scherp zonlicht. De coating moet dan een  prettiger klimaat geven. In 2015 hebben we erover nagedacht, maar de natte weers­omstandigheden zorgden ervoor dat de keuze voor mij gemaakt werd”, glimlacht Pieter Stolk. 


 

Op de hoogte blijven